భారత్లో 50 ఏళ్లకు పూర్వమే రూ.5వేలు, రూ.10వేల నోట్లు!.. చరిత్రలో ఆసక్తికరమైన 5 నిజాలు! | Indian Currency History 10000 Rupee Note
Indian Currency History: భారతదేశ కరెన్సీ చరిత్ర అనగానే మనకు వెంటనే గుర్తుకు వచ్చేది పాత వెయ్యి, ఐదు వందల నోట్లు. కానీ, మన దేశంలో ఒకప్పుడు రూ. 10,000 నోట్లు కూడా ఉండేవని మీకు తెలుసా? వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా ఇది నిజం. నేటి తరం వారు చూడని, కనీసం ఊహించని అత్యధిక విలువ కలిగిన నోట్ల గురించి ఆసక్తికరమైన చరిత్రను ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
భారత కరెన్సీ చరిత్రలో రూ. 10,000 నోటు: ఒక ఆసక్తికర నేపథ్యం
భారతదేశంలో అత్యధిక డినామినేషన్ కలిగిన నోటుగా రూ. 10,000 చరిత్రలో నిలిచిపోయింది. సుమారు 86 ఏళ్ల క్రితం, అంటే 1938లో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మొదటిసారిగా రూ. 10,000 నోటును ముద్రించింది. ఆ తర్వాత 1946లో ఒకసారి, మళ్లీ 1978లో మరోసారి ఈ పెద్ద నోట్లు రద్దుకు గురయ్యాయి. భారత కరెన్సీ చరిత్రలో రూ. 10,000 నోటు అనేది అప్పట్లో సంపన్నులు మరియు వ్యాపార లావాదేవీలకే పరిమితంగా ఉండేది.
పెద్ద నోట్ల ప్రయాణం – కాలక్రమం (Timeline)
భారతదేశంలో పెద్ద నోట్ల ముద్రణ మరియు రద్దు ప్రక్రియ ఎలా జరిగిందో ఈ దశల వారీ వివరణ ద్వారా చూడవచ్చు:
- 1938 ప్రారంభం: ఆర్బీఐ మొదటిసారిగా రూ. 1,000, రూ. 5,000 మరియు రూ. 10,000 నోట్లను చెలామణిలోకి తెచ్చింది.
- 1946 తొలి రద్దు: స్వాతంత్ర్యానికి ముందు నల్లధనాన్ని అరికట్టేందుకు ఈ పెద్ద నోట్లను మొదటిసారి రద్దు చేశారు.
- 1954 పునఃప్రారంభం: మళ్లీ కొత్త డిజైన్లతో రూ. 1,000, రూ. 5,000 మరియు రూ. 10,000 నోట్లను మార్కెట్లోకి తీసుకువచ్చారు.
- 1978 మొరార్జీ దేశాయ్ నిర్ణయం: అప్పటి జనతా ప్రభుత్వం జనవరి 16న ఈ పెద్ద నోట్లను శాశ్వతంగా రద్దు చేస్తూ నిర్ణయం తీసుకుంది.
పాత పెద్ద నోట్ల ప్రత్యేకతలు (ముఖ్య సమాచారం)
అప్పట్లో చలామణిలో ఉన్న నోట్లు పరిమాణంలో మరియు డిజైన్లో చాలా విభిన్నంగా ఉండేవి. ఆ వివరాలు కింద పట్టికలో చూడవచ్చు:
| ఫీచర్ | వివరాలు |
| అత్యధిక డినామినేషన్ | రూ. 10,000 |
| రూ. 1,000 నోటు పరిమాణం | 20.3 సెం.మీ (వెడల్పు) x 12.7 సెం.మీ (పొడవు) |
| రూ. 1,000 నోటు ముందు భాగం | మూడు సింహాల గుర్తు (అశోక స్తంభం) |
| రూ. 1,000 నోటు వెనుక భాగం | తంజావూరు బృహదీశ్వరాలయం చిత్రం |
| చివరిసారి రద్దు చేసిన ఏడాది | 1978 |
ఈ నోట్ల వల్ల ప్రయోజనాలు మరియు ఉపయోగాలు
భారత కరెన్సీ చరిత్రలో రూ. 10,000 నోటు వంటి పెద్ద నోట్లు ఉన్నప్పుడు లావాదేవీలు ఎలా ఉండేవో ఇక్కడ చూడండి:
- పెద్ద లావాదేవీలు: బ్యాంకుల మధ్య మరియు పెద్ద వ్యాపార ఒప్పందాల సమయంలో నగదు తరలింపు సులభంగా ఉండేది.
- తక్కువ నోట్ల అవసరం: ఎక్కువ మొత్తంలో డబ్బును నిల్వ చేయడానికి తక్కువ సంఖ్యలో నోట్లు సరిపోయేవి.
- చారిత్రక ప్రాముఖ్యత: ఈ నోట్లపై తంజావూరు బృహదీశ్వరాలయం వంటి గొప్ప కట్టడాలను ముద్రించడం ద్వారా మన సంస్కృతికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
రఘురామ్ రాజన్ ప్రతిపాదన మరియు ప్రస్తుత పరిస్థితి
కొన్నేళ్ల క్రితం ఆర్బీఐ మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్ హయాంలో రూ. 5,000 మరియు రూ. 10,000 నోట్లను తిరిగి ప్రవేశపెట్టాలనే ప్రతిపాదన వచ్చింది. దీనిపై క్షుణ్ణంగా పరిశీలన కూడా జరిగింది. ద్రవ్యోల్బణం పెరిగిన నేపథ్యంలో నగదు నిర్వహణ ఖర్చులను తగ్గించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుందని భావించారు. అయితే, నల్లధనం పెరిగే అవకాశం ఉంటుందనే కారణంతో ఆ ఆలోచనను ఆర్బీఐ విరమించుకుంది.
Indian Currency History – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. భారతదేశంలో ముద్రించిన అతిపెద్ద నోటు ఏది?
భారతదేశంలో ఇప్పటివరకు ముద్రించిన అతిపెద్ద డినామినేషన్ నోటు రూ. 10,000.
2. రూ. 10,000 నోటును ఎప్పుడు రద్దు చేశారు?
మొదటిసారి 1946లో, ఆ తర్వాత 1978 జనవరి 16న మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం వీటిని రద్దు చేసింది.
3. పాత రూ. 1,000 నోటుపై ఏ చిత్రం ఉండేది?
పాత వెయ్యి రూపాయిల నోటు వెనుక భాగంలో తమిళనాడులోని ప్రసిద్ధ తంజావూరు బృహదీశ్వరాలయం చిత్రం ఉండేది.
4. రూ. 10,000 నోటును మళ్లీ తెచ్చే అవకాశం ఉందా?
ప్రస్తుతానికి ప్రభుత్వం లేదా ఆర్బీఐ వద్ద అటువంటి ఆలోచన లేదు. గతంలో ప్రతిపాదనలు వచ్చినా అవి కార్యరూపం దాల్చలేదు.
Indian Currency History Conclusion
భారత కరెన్సీ చరిత్రలో రూ. 10,000 నోటు ఒక మర్చిపోలేని అధ్యాయం. ఆర్థిక వ్యవస్థలో మార్పులు, నల్లధనంపై పోరాటంలో భాగంగా ఈ నోట్లు కాలగర్భంలో కలిసిపోయాయి. నేడు మనం వాడుతున్న డిజిటల్ కరెన్సీ యుగంలో, అప్పట్లో ఒకే నోటుతో పదివేల రూపాయల విలువైన లావాదేవీలు జరిగాయంటే అది నిజంగా ఆశ్చర్యకరమైన విషయమే.
